Word je ontslagen? Zo krijg je een zieke smak geld

Voor wie is dit bedoeld? #

Deze handleiding is bedoeld voor mensen die het risico lopen hun baan te verliezen vanwege vermeende prestatieproblemen of een verstoorde werkrelatie. Het kan ook nuttig zijn in andere gevallen (zoals langdurige ziekte), maar die zijn complexer, dus die laat ik hier even buiten beschouwing. Het is niet van toepassing op gevallen die een reden voor ontslag op staande voet zouden zijn (zoals fraude).

Let op: Dit document behandelt juridische kwesties en is alleen bedoeld als informatiebron. Techwerkers biedt op geen enkele manier juridisch advies, dus behandel dit document niet alsof het juridisch advies zou zijn.

HR nodigt je uit voor een gesprek #

Je presteert fantastisch in je baan, maar plotseling komt er vanalles op je af en nodigt HR je uit voor een gesprek. Tijdens dit gesprek krijg je ofwel een verbetertraject (PIP) opgelegd, of ze vertellen je direct dat ze je willen ontslaan.

Een woordje over verbetertrajecten #

Laten we eerst verbetertrajecten bespreken. Wat je moet weten is het volgende: zelfs als je een verbetertraject niet haalt (en sommige mensen halen een verbetertraject wel), kan het bedrijf je nog niet zomaar ontslaan. Ze moeten dan nog steeds naar de rechter stappen, en een mislukt verbetertraject is slechts één bewijsstuk in zo’n rechtszaak. Van alle mislukte verbetertrajecten die voor de rechter komen, wordt in slechts 20% van de gevallen het ontslag goedgekeurd. Het is dus ontzettend moeilijk voor een bedrijf om een ​​overtuigend verbetertraject op te stellen – het moet objectief en meetbaar zijn, aantonen dat je voldoende kans hebt gekregen om je prestaties te verbeteren, enzovoort.

Als je een verbetertraject krijgt opgelegd, werk dan mee met het bedrijf, maar wijs wel op zaken zoals onduidelijke doelen, onrealistische planningen, enzovoort. Het gaat er niet om met het bedrijf te discussiëren, maar om een ​​schriftelijk bewijs voor de rechter te hebben waaruit blijkt dat je je zorgen hebt geuit en dat er geen aandacht aan is besteed.

Je krijgt een vaststellingsovereenkomst aangeboden #

Maar stel dat je niet geslaagd bent in je verbetertraject of dat zo’n traject je niet eens is aangeboden. Dan zit je nu in een gesprek met HR en hoort zoiets als:

“Het spijt ons dat dit niet werkt. We hebben een zeer sterke zaak om je te ontslaan, en hoewel we naar de rechter zouden kunnen stappen, hebben we besloten om onze waardering te tonen voor al je harde werk door de jaren heen. Daarom zijn we bereid je deze fantastische schikking aan te bieden: twee maandsalarissen als je nu zelf ontslag neemt.”

Op dit punt wil het bedrijf van je af en moet je onthouden dat HR betaald wordt om je te misleiden en misbruik van je te maken (elke euro die het bedrijf bespaart, is een euro die jij niet krijgt). Je moet dus leren hoe je HR-taal kunt ontcijferen en begrijpen wat ze écht zeggen. Gelukkig is dat supermakkelijk: je draait gewoon om wat ze je vertellen en dan krijg je:

“Het kan ons niets schelen. We hebben geen reden om je te ontslaan en we willen niet naar de rechter, dus hier is het slechtste aanbod dat we konden bedenken en we hopen dat je dit accepteert.”

Dus… wat doe je dan?

Waarom ze je een vaststellingsovereenkomst aanbieden #

Nu, en dit is het belangrijkste, moet je begrijpen waarom ze je een vaststellingsovereenkomst aanbieden. Stel je voor dat het een groot bedrijf is met een heleboel advocaten. Die zijn vast al honderden keren voor de rechter verschenen en hebben een soort herhaalbaar intern proces daarvoor, toch?

De waarheid is simpel: een rechtszaak kost enorm veel tijd en het bedrijf moet een ijzersterke zaak hebben om te winnen. Ik heb het al gehad over het verbetertraject, en andere opties (zoals een verstoorde werkrelatie) zijn nòg moeilijker voor het bedrijf om te winnen. Ze zouden moeten aantonen dat ze echt alle andere opties hebben geprobeerd om de situatie op te lossen voordat ze je proberen te ontslaan (denk aan 6 maanden aan verslagen van verschillende pogingen om het op te lossen). Zogenaamde herstructureringen zoals “we hebben besloten deze afdeling te reorganiseren en willen alléén deze ene persoon ontslaan” zullen ook niet door de rechter of het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) worden geaccepteerd.

Over het algemeen heeft het bedrijf dus een zeer kleine kans om te winnen als ze je willen ontslaan vanwege vermeende prestatieproblemen of een verstoorde werkrelatie. En zelfs als ze uiteindelijk zouden winnen, zou het hele proces veel tijd in beslag nemen. Daarom krijg je een vaststellingsovereenkomst aangeboden.

Tijd is (letterlijk) geld #

Laten we het eerst over tijd hebben voordat we verdergaan met HR. In het slechtste geval (je verliest de rechtszaak) zijn de tijdslijnen als volgt:

• verbetertraject (als ze dat aanbieden) (minimaal 2 maanden, 6 maanden voor een goeie)
• rechtszaak (3-4 maanden)
• je opzegtermijn (meestal 1 kalendermaand, dus ergens tussen de 1 en 2 maanden)

Dus zelfs als je niets doet én de rechtszaak verliest, heb je al een buffer van ongeveer 6 maanden aan betaald loon, zonder dat je een vaststellingsovereenkomst hebt hoeven tekenen. Je moet deze kennis echt vatten en internaliseren, want het vormt de basis voor je onderhandelingsstrategie.

Terug naar het HR-gesprek. Bedank ze voor hun aanbod. Zeg dat je de rechtszaak ook liever wilt overslaan en tot een eerlijke vaststellingsovereenkomst wilt komen. Vraag om wat bedenktijd. Teken niets totdat je een vaststellingsovereenkomst hebt waar je 100% tevreden mee bent. Als je onder druk wordt gezet om een ​​slechte overeenkomst te tekenen, heb je nog 14 dagen bedenktermijn waarbinnen je je zonder opgaaf van reden kunt bedenken.

Op dit moment wil niemand je meer in dienst hebben, dus de kans is groot dat je met verlof gestuurd wordt. Je zit nu in de ideale positie: ze willen zo snel mogelijk van je af, en je krijgt betaald terwijl je niets hoeft te doen.

Wie heeft er een strategie nodig? Vraag gewoon om geld! #

Neem twee weken de tijd om over hun aanbod ’na te denken’. Je mag ‘redelijke’ tijd nemen en ze mogen je niet onder druk zetten met dingen als “je moet voor datum X reageren, anders trekken we het aanbod in” (technisch gezien zouden ze dat wel kunnen doen, maar dat houdt geen stand voor de rechter).

Na die twee weken kom je terug met een waanzinnig tegenbod: vraag om het allerbeste, bijvoorbeeld 18 maanden salaris + extra aandelen + extra pensioen + alles wat je maar kunt bedenken. Zij kwamen met het slechtste aanbod, jij moet met het beste tegenbod komen.

Ze zullen waarschijnlijk reageren met iets als “je denkt toch niet serieus dat we dit aanbod accepteren?”. Zeg dat jij hun aanbod niet accepteert en stel voor dat ze een tegenbod doen. Zodra ze een tegenbod doen, neem je weer twee weken de tijd om erover na te denken, en herhaal je dit proces – je hebt jezelf zojuist een maand of twee gratis salaris gekocht.

Op een gegeven moment zul je waarschijnlijk tegen een muur aanlopen, waarschijnlijk rond de 4-6 maanden salaris, hoewel dat echt afhangt van het bedrijf. 4-6 maanden salaris is geen slechte uitkomst, gezien je verwachte tijdschema. Dus als je tevreden bent met dit bedrag en je jezelf wat moeite wilt besparen, kun je dit accepteren.

Maar als je bereid bent om te vechten, is dit het moment om de druk op te voeren.

De strijd aangaan #

Kijk, al die maanden dat je aan het onderhandelen was, was je met betaald verlof. En hoewel je weet dat je met een arbeidsovereenkomst verplicht bent om te werken, wist je misschien niet dat je met zo’n contract ook het recht hebt om je werk uit te voeren (een rechtzaak die dit bevestigt). Je arbeidsovereenkomst geeft je het recht om te werken, dus het is tijd om steeds opnieuw te gaan vragen of je weer aan het werk mag.

Die kans is in de praktijk al verkeken en iedereen is al weer ergens anders mee bezig, dus het bedrijf zal dit echt niet meer willen. Blijf alsnog vragen. Je boodschap moet zijn: “Accepteer mijn schikkingsvoorstel of laat me terugkeren naar mijn werk”. Dit is een riskante strategie, omdat het bedrijf wraak zou kunnen nemen: als je bijvoorbeeld hybride werkt, zouden ze je kunnen vragen om 5 dagen per week naar kantoor te komen.

Je moet beleefd en meewerkend blijven en in gedachten houden dat het uiteindelijk allemaal voor de rechter kan komen. Je kunt dus niet zeggen “zoek het maar uit, ik doe het niet”. Maar je kunt (en moet!) wél om een ​​uitleg of de redenen voor hun beslissingen vragen – je krijgt waarschijnlijk onzinantwoorden en dat is eigenlijk heel gunstig voor je als je naar de rechter stapt.

In de tussentijd zul je creatieve manieren moeten vinden om ze te laten merken dat je er nog steeds bent, zonder de regels te overtreden. Je zou bijvoorbeeld elke dag naar kantoor kunnen gaan en alle details over je situatie en HR-gesprekken met iedereen op kantoor delen, dat soort dingen.

Het lijkt misschien alsof het bedrijf in deze situatie alle macht heeft, maar er zijn veel dingen die je kunt doen zonder de regels te overtreden.

Terug naar de onderhandelingstafel #

Mits je hebt meegewerkt en een goede documentatie hebt van de onzin van het bedrijf, kun je nu eerlijk zijn: “Jongens, we kunnen dit circus voortzetten en naar de rechter stappen. Het duurt nog eens 6 maanden en met al het extra bewijsmateriaal dat ik nu heb, weet ik zeker dat ik de zaak ga winnen. Ik ben er klaar voor, maar ik wil liever een schikking treffen die de situatie eerlijk weerspiegelt.” Nu is het aan jou om het uiteindelijke bedrag vast te leggen. Iemand (absoluut niet ik zelf!) kreeg ooit 11 maanden, en ik heb nog hogere bedragen gehoord.

Als je met een visum in Nederland bent, moet je vragen om dit een periode van betaald verlof te laten zijn, met de voorwaarde dat als je eerder een baan vindt, het bedrijf je het resterende bedrag contant uitbetaalt. Controleer de voorwaarden van je visum: als betaald werk hebben een voorwaarde is voor je werkvisum, en je hebt dat niet, dan moet je misschien binnen een bepaald aantal dagen het land uit. Als je geen visum hebt, vraag dan om de ontslagvergoeding en beëindig de arbeidsovereenkomst zo snel mogelijk, zodat je een werkloosheidsuitkering (WW) kunt aanvragen als je die nodig hebt.

Zorg er ook voor dat er advocaatkosten in de overeenkomst zijn opgenomen en laat, zodra je een definitieve versie hebt waar je tevreden mee bent, deze door een advocaat controleren voordat je iets ondertekent.

Wat tips #

• Over advocaten: Ik ben naar een advocaat gegaan en die bood aan om namens mij te onderhandelen over 3-4 maanden salaris voor een klein voorschot van €10.000. Ik heb dat beleefd afgewezen en zelf onderhandeld, waarna ik een andere advocaat heb betaald om de definitieve overeenkomst te controleren. Die heeft niets interessants ontdekt, maar het stelde me wel gerust.
• Rechtsbijstandverzekering: Rechtsbijstandverzekeringen zijn waardeloos, ik raad ze niet aan: die mensen reageren ontzettend traag (denk aan 1-2 reacties per week), zoeken constant naar onzinnige redenen om de claim af te wijzen en zijn over het algemeen vrij nutteloos. Misschien had ik pech met de mijne (ARAG), maar beide advocaten vertelden me dat “er geen goede rechtsbijstandverzekering in Nederland bestaat”.
• Ontslagen na het volgen van bedrijfsprocedures: Als je interne bedrijfsprocedures of -richtlijnen hebt gevolgd die tot je ontslag hebben geleid (bijvoorbeeld, je hebt bij HR een klacht ingediend tegen een collega en het bedrijf heeft besloten je te ontslaan), dan zit je goed: ik heb gesproken met een rechter die zich bezighoudt met arbeidsgeschillen, en die vertelde me dat geen enkele rechter in Nederland een werknemer zal straffen voor het volgen van het bedrijfsbeleid.
• Klokkenluiden: Dit valt er een beetje buiten, maar ik raad je ten zeerste aan om de Wet bescherming klokkenluiders door te lezen. De mate van bescherming die het je als klokkenluider biedt (zelfs als blijkt dat je ongelijk had!) is gewoonw absurd.
• Taalgebruik: Let op taalgebruik, zowel van jezelf als van het bedrijf. Ga ervan uit dat alles door een rechter gelezen gaat worden. Ga er ook van uit dat HR woordspelletjes tegen je zal gebruiken: een veelvoorkomend voorbeeld is je iets opdragen met formuleringen als “We zouden het prettiger vinden als je blablabla zou doen”. Vraag ze om verduidelijking: “Ben ik wettelijk verplicht om dit te doen, of is het gewoon jullie voorkeur?”
• Mediatie: Het bedrijf kan een mediator inschakelen. Een beetje zoals relatietherapie, alleen wil niemand het doen en is het volkomen nutteloos. Soms wordt dit gebruikt als intimidatietactiek door bedrijven, maar wees er niet bang voor – het zijn volkomen onschuldige en nutteloze mensen.

Heb je nog vragen? Neem gerust contact op!